است ، به اينكه به بيمارى و آفتى دچار گردد . رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله فرمود : « هر مالى كه تزكيه نشود ( زكات آن داده نشود ) ملعون است ، و هر بدنى كه تزكيه نشود ملعون است و لو در هر چهل روز يك بار . گفتند : يا رسول اللَّه ، زكات مال را مىشناسيم ، زكات بدن چيست ؟ فرمود : اينكه دچار آفتى شود » . از اين سخن رنگ چهرهء مردم دگرگون شد ، و پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم چون اين را ديد فرمود : « آيا مقصودم را دريافتيد ؟ گفتند : نه يا رسول اللَّه فرمود : خراشى كه به بدن وارد آيد ، يا رنجى به او رسد ، يا پايش بلغزد و بيفتد ، يا دچار مرضى شود ، يا خارى به دست و پايش بخلد ، و مانند اينها . . . » ، حتّى پريدن چشم در حديث ذكر شده است . و فرمود : « براى هر چيزى زكاتى هست ، و زكات بدنها روزه است » . امام صادق عليه السّلام فرمود : « براى خداى عز و جل بر هر يك از اجزاء پيكرت زكاتى واجب است ، بلكه بر هر بن موئى از تنت ، بلكه بر هر نگاه چشمت ( يا هر چشم به همزدنت ) زكاتى است . زكات چشم نگاه به عبرت و پند گرفتن ، و چشمپوشيدن از شهوات و امثال آنهاست . و زكات گوش : نيوشيدن و استماع علم و حكمت و قرآن و معارف سودمند دينى و مواعظ نجات بخش ، و نشنيدن ضدّ آنها از دروغ و غيبت و مانند اينهاست . و زكات زبان : نصيحت مسلمين ، و بيدار كردن غافلان ، و ذكر و تسبيح است . و زكات دست : بذل و بخشش و سخاوت به وسيلهء نعمتهاى الهى است ، و به حركت در آوردن آن با نوشتن مسائل علمى و مطالب سودمند براى مسلمين و در طاعت خداى تعالى ، و نگاهداشتن آن از رساندن شرّ و بدى به مردم . و زكات پا : رفتن و تلاش در راه حقوق الهى ، از قبيل ديدار صالحان و نيكان ، و مجالس ذكر ، و اصلاح مردم ، و صلهء رحم ، و جهاد ، و هر چه در آن صلاح دل و سلامت دينت باشد ( 1 ) » .

--> ( 1 ) حديث را از روى » مصباح الشريعة « ، باب 22 ، تصحيح كرديم و در نسخه هاى جامع السعادات اختلاف بسيار ديده مىشود . .